कल्पना करा... मध्यरात्रीची वेळ आहे. शहर झोपले आहे. आकाशात तारे चमकत आहेत. तुम्ही वर पाहता आणि नेहमीसारखा एक चंद्र दिसण्याऐवजी दोन प्रचंड चंद्र आकाशात तरंगताना दिसतात. एक चंद्र क्षितिजाच्या जवळ आहे, तर दुसरा आकाशाच्या माथ्यावर. दोन्हींच्या प्रकाशाने समुद्राच्या लाटा चमकत आहेत. काळोखातही पृथ्वीचा बराचसा भाग चांदण्याने उजळून निघाला आहे.
सूर्य हा पृथ्वीवरील सर्व जीवनाचा मूळ स्रोत आहे. प्रकाश, उष्णता, ऊर्जा आणि जैविक प्रक्रियांना चालना देणारा हा महाकाय तारा नेहमीच मानवी कुतूहलाचा केंद्रबिंदू राहिला आहे. मात्र, सूर्यावर माणूस कधी राहू शकेल का? हा प्रश्न विचारताच विज्ञान तात्काळ नकार देते. तरीही, कल्पनाशक्तीला विज्ञानाची जोड दिली तर असा प्रश्न मनात येतो की, भविष्यात सूर्यावर राहायचेच झाले, तर मानवजातीला काय करावे लागेल? या ब्लॉगद्वारे आपण या प्रश्नाचे काल्पनिक उत्तर शोधण्याचा प्रयत्न करूया...
मानवाच्या ब्रह्मांड - शोधाच्या प्रवासात चंद्र हा सदैव आकर्षणाचा केंद्रबिंदू राहिला आहे. पृथ्वीचा एकमेव नैसर्गिक उपग्रह असलेला चंद्र अनेकार्थाने आपल्याला परिचित वाटतो. तो रोजच्या आकाशात दिसतो, त्याच्याबद्दल कथा-पुराणं आहेत, तर अनेक शतके कवी आणि वैज्ञानिक या दोघांचीही उत्सुकता चंद्राने जागृत केली आहे. मात्र ‘चंद्रावर पाणी असेल का?’ हा प्रश्न वैज्ञानिक दृष्ट्या अत्यंत महत्वाचा आणि जटिल आहे. कारण पाणी म्हणजे जीवनाची पहिली अट. पाणी म्हणजे मानवी वस्ती, भविष्यातील स्पेस बेस, संशोधन केंद्रे आणि दीर्घकालीन अंतराळ मोहिमांसाठी आवश्यक घटक. म्हणूनच जगभरातील अंतराळ संस्था चंद्राच्या पृष्ठभागावर पाण्याच्या अस्तित्वाचा शोध घेत आल्या आहेत.