स्त्रियांची ‘अस्पृश्यता’ केव्हा नष्ट होणार?

मानवजातीने विज्ञान, तंत्रज्ञान, शिक्षण आणि विचारस्वातंत्र्याच्या बाबतीत मोठी झेप घेतली आहे. पण या प्रगतीच्या उजेडातही काही अंधार अजूनही तसाच टिकून आहे. त्यापैकी एक म्हणजे स्त्रियांच्या मासिक पाळीशी जोडलेली तथाकथित ‘अस्पृश्यता’. ही केवळ एक परंपरा नाही, तर ती स्त्रीच्या अस्तित्वावर, तिच्या सन्मानावर आणि तिच्या स्वातंत्र्यावर प्रश्नचिन्ह उभे करणारी मानसिकता आहे.

सोसायटीतल्या गोष्टी

संध्याकाळची वेळ होती. सूर्य मावळतीला झुकला होता आणि सोसायटीच्या अंगणात नेहमीप्रमाणे गप्पांचा फड रंगायला सुरुवात झाली होती. मुलं खेळत होती, काही जण फिरायला निघाले होते, तर काहीजण बाकांवर बसून रोजच्या चर्चेत रमले होते.

त्या सोसायटीत वेगवेगळ्या स्वभावाचे लोक राहत होते. काही साधे, मनमिळावू. काही थोडे अबोल. आणि काही असेही, ज्यांना स्वतःचाच खूप अभिमान होता. शरद देशमुख हे त्यापैकीच एक. पैशाने श्रीमंत. मोठा फ्लॅट, गाडी, प्रतिष्ठा... सगळं होतं त्यांच्याकडे. पण बोलण्यात नेहमीच एक तुच्छतेचा सूर असायचा. 'अरे, हे लोक ना… काहीच कळत नाही त्यांना,' ते मित्रांमध्ये म्हणायचे. त्यांच्या नजरेत बहुतेक लोक 'किरकोळ'च होते. पण देशमुख एकटे नव्हते. त्यांच्या आजूबाजूला काही लोक नेहमीच असायचे, ज्यांना सोसायटीत 'होकार मंडळी' म्हणून ओळखलं जायचं.