“पहिलं सुख तें जन्माचें दुसरं सुख निरोगी काया”
संत तुकारामांनी साडेतीनशे वर्षांपूर्वी लिहिलेली ही ओळ आजही तितकीच खरी आहे. पैसा, पद, प्रतिष्ठा – सगळं मिळालं तरी शरीर साथ देत नसेल तर सगळं व्यर्थ. आरोग्य ही फक्त रोग नसण्याची अवस्था नाही; ती शारीरिक, मानसिक, सामाजिक आणि आध्यात्मिक संतुलनाची अवस्था आहे.
१. आपलं शरीर : एक आश्चर्यकारक यंत्रआपल्या शरीरात जवळपास ३७ लाख कोटी पेशी आहेत. दर सेकंदाला २५ लाख नव्या पेशी जन्म घेतात आणि तितक्याच मरतात. हृदय आयुष्यभर २५ लाख लिटर रक्त पंप करतं. मेंदूत ८६ अब्ज न्यूरॉन्स आहेत, म्हणजे आपल्या मेंदूत आकाशगंगेतील तार्यांपेक्षा जास्त न्युरॉन्स आहेत! हे सगळं यंत्र नीट चालावं यासाठी फक्त तीन गोष्टी लागतात – चांगला आहार, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप.२. आजच्या काळातील आरोग्याचे संकट
मी रोज ५ किलोमीटर चालायला सुरुवात केली, जंक फूड बंद, रात्री १० वाजता झोप, सकाळी ५ वाजता उठणे, ध्यान.
आज वजन ७२ किलो (कमी जास्त होतं), साखर ९०, रक्तदाब १२०/८०. औषधं बंद.
आरोग्य हा पर्याय नाही, तो निवड आहे.आरोग्य हे फक्त शरीराचं नाही, ते मनाचं, आत्म्याचं आहे.जेव्हा आपण निरोगी असतो तेव्हाच आपण खरंखुरं जगतो – हसतो, प्रेम करतो, स्वप्नं पाहतो, इतरांची मदत करतो.
पैसा गमावला तर पुन्हा मिळेल, वेळ गमावली तर परत येणार नाही, पण आरोग्य गमावलं तर सगळंच संपतं.म्हणून आजपासून एक वचन द्या –
“मी माझ्या शरीराची, मनाची आणि आत्म्याची काळजी घेईन.
कारण मीच माझं सर्वोत्तम डॉक्टर आहे.”आरोग्य आहे तो जग आहे.
जय निरोगी काया!
१. आपलं शरीर : एक आश्चर्यकारक यंत्रआपल्या शरीरात जवळपास ३७ लाख कोटी पेशी आहेत. दर सेकंदाला २५ लाख नव्या पेशी जन्म घेतात आणि तितक्याच मरतात. हृदय आयुष्यभर २५ लाख लिटर रक्त पंप करतं. मेंदूत ८६ अब्ज न्यूरॉन्स आहेत, म्हणजे आपल्या मेंदूत आकाशगंगेतील तार्यांपेक्षा जास्त न्युरॉन्स आहेत! हे सगळं यंत्र नीट चालावं यासाठी फक्त तीन गोष्टी लागतात – चांगला आहार, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप.२. आजच्या काळातील आरोग्याचे संकट
- मधुमेह: भारताला “जागतिक मधुमेहाची राजधानी” म्हणतात. ११ कोटी लोकांना मधुमेह आहे, आणि १३ कोटी प्री-डायबिटिक.
- हृदयरोग: ३५ वर्षांखालील भारतीयांमध्ये हार्ट अटॅकचं प्रमाण जगात सर्वाधिक आहे.
- कर्करोग: दरवर्षी १४ लाख नवे रुग्ण. तोंडाचा कर्करोगाच्या बाबतीत भारत जगात पहिला.
- मानसिक आरोग्य: WHO नुसार १५ कोटी भारतीयांना डिप्रेशन, चिंता किंवा इतर मानसिक आजार आहेत. आत्महत्येचं प्रमाण १८-२९ वयोगटात सर्वाधिक.
- लठ्ठपणा: ३० टक्के मुले आणि ४० टक्के प्रौढ लठ्ठ. “जंक फूड जनरेशन” असं म्हणतात.
- अन्न: ५० वर्षांपूर्वी घरी बनलेला जेवण, आता पिझ्झा-बर्गर-पॅकेज्ड फूड. ट्रान्स फॅट, रिफाइंड साखर, प्रिझर्व्हेटिव्हज् यांचा भडीमार.
- झोप: सरासरी भारतीय ६.५ तास झोपतो, गरज आहे ७-९ तास.
- व्यायाम: ५५ टक्के भारतीय शारीरिकदृष्ट्या निष्क्रिय.
- तणाव: नोकरी, पैसा, परीक्षा, सोशल मीडिया – सतत चिंता.
- प्रदूषण: दिल्ली, मुंबई, पुणे येथे हवेची गुणवत्ता जगातील सर्वात वाईट १० शहरांत.
- ८० टक्के घरचा शिजलेला जेवण, २० टक्के बाहेरचा.
- दररोज ५ रंगांचे फळ-भाज्या (हरा, लाल, पिवळा, पांढरा, जांभळा).
- तेल कमी, मीठ ५ ग्रॅमपेक्षा कमी, साखर २५ ग्रॅमपेक्षा कमी.
- दूध-दही, डाळी, नट्स, अंडी यांचा समावेश.
- आठवड्यात १५० मिनिटं मध्यम व्यायाम (चालणे, पोहणे, सायकलिंग) किंवा ७५ मिनिटं जोरदार (जिम, धावणे).
- दररोज १०,००० पावलं चालणे पुरेशी आहे.
- रात्री १० ते सकाळी ६ ही सर्वोत्तम वेळ.
- झोपण्यापूर्वी १ तास स्क्रीन बंद.
- दररोज १० मिनिटं ध्यान किंवा प्राणायाम.
- कृतज्ञता डायरी लिहा – रोज ३ गोष्टी ज्याबद्दल कृतज्ञ आहात.
- गरज पडली तर मानसोपचारतज्ज्ञांना भेटा – यात लाज नाही.
- ३० वर्षांनंतर दरवर्षी ब्लड शुगर, कोलेस्ट्रॉल, बीपी, थायरॉइड तपासा.
- ४० नंतर मॅमोग्राफी, PSA टेस्ट, कोलोनोस्कोपी.
- हळद दूध – अँटी-इन्फ्लेमेटरी
- आले-मध – रोगप्रतिकारशक्ती
- तुळस-आले चहा – सर्दी-खोकला
- रोज १ चमचा त्रिफळा चूर्ण – पचन सुधारतं
- अभ्यंग (तेल मालिश) – त्वचा आणि सांध्यांसाठी उत्तम
- आयुष्मान भारत: जगातील सर्वात मोठी सरकारी आरोग्य योजना – ५ लाखांपर्यंत मोफत उपचार.
- स्वच्छ भारत: ११ कोटी शौचालयं बांधली – पण अजूनही ४० टक्के कुपोषण.
- योग आणि फिट इंडिया: दरवर्षी २१ जून आंतरराष्ट्रीय योग दिन – जगभरात १९० देश साजरे करतात.
मी रोज ५ किलोमीटर चालायला सुरुवात केली, जंक फूड बंद, रात्री १० वाजता झोप, सकाळी ५ वाजता उठणे, ध्यान.
आज वजन ७२ किलो (कमी जास्त होतं), साखर ९०, रक्तदाब १२०/८०. औषधं बंद.
आरोग्य हा पर्याय नाही, तो निवड आहे.आरोग्य हे फक्त शरीराचं नाही, ते मनाचं, आत्म्याचं आहे.जेव्हा आपण निरोगी असतो तेव्हाच आपण खरंखुरं जगतो – हसतो, प्रेम करतो, स्वप्नं पाहतो, इतरांची मदत करतो.
पैसा गमावला तर पुन्हा मिळेल, वेळ गमावली तर परत येणार नाही, पण आरोग्य गमावलं तर सगळंच संपतं.म्हणून आजपासून एक वचन द्या –
“मी माझ्या शरीराची, मनाची आणि आत्म्याची काळजी घेईन.
कारण मीच माझं सर्वोत्तम डॉक्टर आहे.”आरोग्य आहे तो जग आहे.
जय निरोगी काया!
0+
Great
Great
पोस्ट्स
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा