सन २०४०. भारत आता अधिकृतपणे 'हिंदुराष्ट्र' म्हणून ओळखला जातो. दिल्लीच्या लाल किल्ल्यावर भगवा ध्वज फडकतो, आणि राम मंदिरासारखी अनेक धार्मिक स्थळे देशाच्या आर्थिक आणि सामाजिक केंद्रबिंदू बनली आहेत. मी, प्रशिका, एक सामान्य मुंबईकर, सकाळी उठून खिडकीतून बाहेर पाहतो. शहरात आता कमी ट्रॅफिक आहे – कारण 'हिंदुत्वाच्या धोरणांतर्गत', रस्त्यांवर गायी मुक्तपणे फिरतात, आणि वाहन धारकांना त्यांचा आदर करावा लागतो. हे छान वाटतं, कारण आता प्रदूषण कमी झालं आहे, आणि लोक अधिक शांत वाटतात.
माझ्या घरात, आई रामायणाच्या गोष्टी सांगते, आणि शाळेत जाणारी माझी बहीण संस्कृत शिकते. सरकारने 'हिंदू कल्चरल रिव्हायव्हल प्रोग्रॅम' सुरू केला आहे, ज्यात प्रत्येक शहरात योग केंद्रे आणि वेदिक शिक्षण मोफत आहे. मी एका IT कंपनीत काम करते, आणि आता आमच्या ऑफिसमध्ये दररोज सकाळी 'भारतमाता की जय' म्हणून सुरुवात होते. हे एकता आणते, असं आम्हाला सांगितलं जातं. आणि खरंच, कास्ट डिव्हिजन्स कमी झाल्या आहेत. हिंदुत्वाच्या नावाखाली सगळे 'हिंदू' म्हणून एक झाले आहेत. पूर्वीच्या कॅस्ट सिस्टमला आव्हान देणारी ही बदलवलेली एकता मला आवडते.
पण सकाळच्या चहात काहीतरी कडवटपणा आहे. माझा शेजारी, अब्दुल, जो मुस्लिम आहे, आता 'सेकंड-क्लास सिटीझन' सारखा वागतो. सरकारच्या नव्या कायद्यांतर्गत, माइनॉरिटींना 'हिंदू कल्चर अॅडॉप्ट' करावं लागतं, नाहीतर नोकरीत प्रमोशन मिळत नाही. अब्दुलच्या कुटुंबाने त्यांच्या घरात रामाची मूर्ती ठेवली आहे, पण रात्री ते कुजबुजतात की 'हा देश आता आमचा राहिला नाही'. मी त्यांना समजावते, "हे सर्वांसाठी आहे, एक राष्ट्र, एक संस्कृती." पण त्यांच्या डोळ्यात भीती दिसते. काही शहरांत, जसे की उत्तर प्रदेशात, हिंसक घटना घडल्या आहेत. हिंदुत्ववाद्यांनी 'अखंड भारता'ची स्वप्ने पाहून सीमावर्ती भागात तणाव वाढवला आहे.
दुपारी मी बाजारात जाते. तिथे फळे आणि भाज्या 'शुद्ध शाकाहारी' लेबल असलेल्या आहेत, आणि मांस विक्रीवर बंदी आहे. हे पर्यावरणासाठी चांगलं आहे, पण पूर्वीच्या मुस्लिम आणि ख्रिश्चन बाजारपेठा आता ओस पडल्या आहेत. अर्थव्यवस्था? ती मंदावली आहे – विदेशी गुंतवणूक कमी झाली, कारण जग 'इलिबरल डेमोक्रसी' म्हणून भारताकडे पाहतं. पण सरकार सांगतं की हे 'स्वावलंबन' आहे, आणि 'अखंड भारता'च्या दिशेने टाकलेली पावलं आहेत. पाकिस्तान आणि बांगलादेशशी बोलणी सुरू आहेत, जरी ते स्वप्नवत वाटत असलं तरी.
संध्याकाळी, मी मंदिरात जाते. तिथे शांतता आहे, आणि लोक एकत्र प्रार्थना करतात. हे छान वाटतं – एक राष्ट्र जे आपल्या मुळांशी जोडलेलं आहे. पण मनात प्रश्न येतो: हे खरंच सर्वांसाठी आहे का? अब्दुल सारख्यांसाठी? किंवा फक्त बहुमतासाठी? रात्री झोपताना मी विचार करते, हिंदु राष्ट्राने आम्हाला एक केलं, पण किंमत काय? आणि उद्या सकाळी काय नवीन बदल येतील?शेवटी, हा एक नवीन भारत आहे. मजबूत, पण नाजूक. आणि मी आशा करते की, एक दिवस हे सर्वांसाठी 'छान' होईल.
गोष्ट कशी वाटली जरूर सांगा?

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा