नांदेड जिल्हा, लोहा तालुका, जानापुरी गाव - 2005 चा तो उन्हाळा.
एप्रिलची दुपार. जमिनीला भेगा पडल्या होत्या. शेतातली कापसाची काडीही जळून काळी झाली होती. गावातल्या एका विहिरीत फक्त चिखल उरला होता. लोक म्हणायचे, “यंदा तर देवही सोडून गेलाय.”
आमच्या घरात फक्त एक माठ आणि एक घागर होती. आई रोज सकाळी चार वाजता निघायची - 2 किलोमीटरवरच्या बोअरवेलपर्यंत. तिथे रात्रभर रांग लागलेली असायची. एका माणसाला फक्त एक घागर. आई परत यायची दुपारी बारा वाजता - डोक्यावर घागर, हातात चपला, पाय फाटलेले. ती घागर घरात ठेवायची आणि म्हणायची,
“आज पुन्हा एक दिवस जगलो.”बाबांचं शेत होतं 5 एकर. पण त्या वर्षी एकही दाणा आला नाही. बैल विकले. बाबा रात्री घरात यायचे, तेव्हा त्यांच्या डोळ्यात पाणी आणि हातात कर्जाची पुस्ती असायची.एकदा गावात पाण्याच्या टँकरचा आवाज आला. सगळे धावले. टँकर थांबला. पण पाणी फक्त अर्धं. मागे उभ्या असलेल्या सीताबाईला पाणी मिळालं नाही. ती रडत म्हणाली,
“माझी दोन लहान लेकरं… आज काय पाजणार?”त्या रात्री गावातल्या मंदिरात बैठक झाली. वडील मंडळी म्हणाले, “देवाला साकडं घालू.”
सकाळी पाच वाजता गावातली सगळी माणसं मंदिरात जमली. ढोल-ताशे वाजले. “पाऊस पडो रे देवा…” म्हणत कीर्तन सुरू झालं. तीन दिवस-तीन रात्री कोणी घरात गेलं नाही. फक्त प्रार्थना.चौथ्या दिवशी संध्याकाळी आभाळ काळं झालं. विजा चमकल्या. आणि मग आला तो पाऊस - इतका जोरात की मंदिराचं कौल उडालं. गावातल्या रस्त्यावर पाणी वाहू लागलं. लहान मुलं नाचू लागली. म्हाताऱ्या बायका रडू लागल्या. बाबांनी माझा हात घट्ट धरला आणि म्हणाले,
“बघ… देव आहे रे… फक्त वेळ लागते.”त्या पावसानंतर जानापुरी पुन्हा हिरवी झाली. विहिरीला पाणी आलं. शेतात कांदा-मिरचीची रोपं उगवली. पण त्या उन्हाळ्याची आठवण आजही डोळ्यांत येते…
कारण मराठवाड्याचा दुष्काळ हा फक्त पाण्याचा नसतो – तो आशेचा असतो.आणि जेव्हा आशा परत येते, तेव्हा ती पावसासारखीच येते – अचानक आणि प्रचंड.
आमच्या घरात फक्त एक माठ आणि एक घागर होती. आई रोज सकाळी चार वाजता निघायची - 2 किलोमीटरवरच्या बोअरवेलपर्यंत. तिथे रात्रभर रांग लागलेली असायची. एका माणसाला फक्त एक घागर. आई परत यायची दुपारी बारा वाजता - डोक्यावर घागर, हातात चपला, पाय फाटलेले. ती घागर घरात ठेवायची आणि म्हणायची,
“आज पुन्हा एक दिवस जगलो.”बाबांचं शेत होतं 5 एकर. पण त्या वर्षी एकही दाणा आला नाही. बैल विकले. बाबा रात्री घरात यायचे, तेव्हा त्यांच्या डोळ्यात पाणी आणि हातात कर्जाची पुस्ती असायची.एकदा गावात पाण्याच्या टँकरचा आवाज आला. सगळे धावले. टँकर थांबला. पण पाणी फक्त अर्धं. मागे उभ्या असलेल्या सीताबाईला पाणी मिळालं नाही. ती रडत म्हणाली,
“माझी दोन लहान लेकरं… आज काय पाजणार?”त्या रात्री गावातल्या मंदिरात बैठक झाली. वडील मंडळी म्हणाले, “देवाला साकडं घालू.”
सकाळी पाच वाजता गावातली सगळी माणसं मंदिरात जमली. ढोल-ताशे वाजले. “पाऊस पडो रे देवा…” म्हणत कीर्तन सुरू झालं. तीन दिवस-तीन रात्री कोणी घरात गेलं नाही. फक्त प्रार्थना.चौथ्या दिवशी संध्याकाळी आभाळ काळं झालं. विजा चमकल्या. आणि मग आला तो पाऊस - इतका जोरात की मंदिराचं कौल उडालं. गावातल्या रस्त्यावर पाणी वाहू लागलं. लहान मुलं नाचू लागली. म्हाताऱ्या बायका रडू लागल्या. बाबांनी माझा हात घट्ट धरला आणि म्हणाले,
“बघ… देव आहे रे… फक्त वेळ लागते.”त्या पावसानंतर जानापुरी पुन्हा हिरवी झाली. विहिरीला पाणी आलं. शेतात कांदा-मिरचीची रोपं उगवली. पण त्या उन्हाळ्याची आठवण आजही डोळ्यांत येते…
कारण मराठवाड्याचा दुष्काळ हा फक्त पाण्याचा नसतो – तो आशेचा असतो.आणि जेव्हा आशा परत येते, तेव्हा ती पावसासारखीच येते – अचानक आणि प्रचंड.

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा